Klimaatverslaggever Jeroen Kraan van Nu.nl vraagt zich in zijn column De broeikas af of we meer klimaaturgentie voelen als we zelf last van klimaatverandering hebben?
'De hete zomer confronteert heel Europa met de gevolgen van klimaatverandering. Nu de opwarming van de aarde duidelijker voelbaar wordt, is het ook steeds lastiger om het probleem te negeren.
Maar gaan we het klimaatprobleem ook echt serieuzer aanpakken als we er zelf mee in aanraking komen? Als je als boer je oogsten ziet verschrompelen op het veld, of als je dorp ineens onder water staat door extreem hevige regen? (...)
Dat er nu meer aandacht is voor klimaatverandering, heeft ongetwijfeld te maken met de gevolgen die we steeds duidelijker merken. Diederik Samsom, die (...) het EU-klimaatbeleid een flinke impuls gaf, denkt dat we het daardoor ook als een belangrijker vraagstuk zullen zien. 'De volgende golf van klimaaturgentie zal door klimaatverandering zelf worden veroorzaakt', schreef hij vorig jaar in de Volkskrant.
Het klinkt logisch. Zeker waar we economische gevolgen voelen, zal er worden gezocht naar oplossingen. Bedrijven die door de droogte niet konden worden bevoorraad over het water, zullen vast zoeken naar andere opties. (...)
Hoe zit dat bij burgers? Er zijn aardig wat studies verricht naar mensen die zelf klimaatrampen hebben meegemaakt. Het is niet duidelijk dat zij vervolgens ook positiever worden over klimaatbeleid, concludeerden wetenschappers vorig jaar na onderzoek in 68 landen. (...)
Verreweg de meeste mensen zien klimaatverandering ook zonder rampen al als probleem, en willen dat overheden er iets aan doen. Maar tegelijkertijd blijkt uit opinieonderzoek dat het klimaatprobleem niet altijd even urgent gevoeld wordt. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 was het een belangrijk onderwerp, maar in 2025 hadden kiezers vooral aandacht voor andere onderwerpen.
Ergste effecten bij mensen met veel minder uitstoot dan wij
Zelfs als het voelen van de gevolgen wél bijdraagt aan het willen oplossen van de klimaatcrisis, dan is er nog een bijkomend probleem: de ergste effecten van klimaatverandering zullen vaak voorkomen op plekken die het minst aan het probleem kunnen doen.
De Nepalezen die werden gedood door een ingestorte gletsjer, veroorzaakten tien keer minder CO2-uitstoot dan de gemiddelde Nederlander. Elektriciteit komt in Nepal vrijwel volledig uit groene energie, namelijk uit waterkracht. Diezelfde waterkrachtcentrales zijn overigens deels weggespoeld bij de overstromingen. (...)
Het oplossen van het klimaatprobleem vergt een blik ver in de toekomst en ver over onze grenzen. Bepaald niet waar politici - of mensen in het algemeen - erg goed in zijn. Regeren is vooruitzien, luidt het oude cliché. De vraag is hoe we dat ook in de praktijk brengen. Dan hoeven we de klimaatrampen sowieso niet af te wachten.'
